Weku ku hinek ji we xwandevanên rêzdar dizanin û wisa gelek dîroknivîs jî dibêjin, mîtolojî û dîroka heyî bi dîtin û karanîna nivîsê dest pêkiriye. Lê birastî, gava ez li ser afirandina mîtolojî û dîroka heyî difikirim, ez dibêjim, gelo çima gelek fîlozof, felsefevan, lêkolîner, ilimdar û dîroknivîs timî dibêjin, mîrê mîtolojî û dîroknivîsê pêşiyên gelê Misirî, Yunanî, Ewrûpî ûwd. ne?

Û çima ew naxwazin bêjin, mîtolojî û diroka merivan û bi taybetî jî ya şaristaniya mirovatiya li Mezopotamiya yê di zanîn û batiniya di ilmê „Kurdên resen" û dewlemendiya pêşiyên me "Arî-Mar-Medî" de xwanê dibe ?

Min jî bi dilekî xemgîn bihîst ku şahîdê zargotina me Êzdiyan yê herî bi nav -deng û dengbêjê di nava civaka me de zahf dihate hizkirn XELÎLÊ BERFÊ(1920-2008), di 03.04.2008 de kirasguhastiye. 

Ez dizanim şahîdên mîna dengbêj XELÎLÊ BERFÊ, yê ku di peyvên stranên xwe de gelek serpêkhatiyên netewa me Kurdan û bi taybetî jî piraniya buyerên bi serên endamên civaka me Êzdiyan ve hatî zelal didana xwanê kêmbûn.  Dilêşa min ya herî mezin jî ewe, gava ev şahîdên zargotin û floklora me Kurdan kiras diguhêz(dimir)in û bi taybetî jî gava yekî ji “revebir”, “berpirsyar” û “rêberên” civak anjî netewa me ew arşîva di dilê wan de hebû tomar ne kiri be, hingê  piraniya xizna arşîva çande û kultura me ya herî zindî û ne hatî lêkolîn kirin jî bi wan re binax dibe…..

Bi dîtina min, pêwîst e ku em Kurd dersa dîrok û dînê/ola xwe baştir nasbikin. Em baş bizanibin ku piraniya çîrok, mesele, ayet, lêkolîn, berhem û hemû dîroka ku alim, zane, nivîskar, partî û rêxistinên dagirkerên Kurdîstanê  li ser dîroka netewa Kurd û bi taybetî jî yên li ser Êzdiyatiyê nivîsandine anjî gotine qet bi kêr nayên. Di ser vê ra jî gelekî xemgînim ku îro hêjî piştgirî, zanîn û agahyên gelek rewşenbîr, nivîskar, berpirsyarên mal, komel, ol, çande, partî û rêxistinên Kurdî di der heqê dîroka olên li Kurdîstanê û bi taybetî jî li ser Êzdiyatiyê û rewşa civakan me Êzdiyan ya derbas buyî û ya niha jî pir kêm û lewaz en. 

Vêca, ji bo ku ez dikaribim hinek ji van valeyiyan dagrim û erka ku di vî warî de dikeve ser milên min bînime cîh, ezê jî weke hinek nivîskar û lêkolînvanên Kurd û xerîban li gorî Êzdî nasîn, nêrîn, zanîn û îmakanên xwe timî li ser wê derya bîr, bawerî, kevnariya dîrok, ziman, wêja û kevneşopên me Kurdên resen binivsînim.

Birêz Merwan Xelîl, berî ku ez derbasî pirsên hevpeyvîna xwe yên li ser giringiya cemaya Şêx Adî bivim, dixwazim ku hûn bikurtasî hinekî bahsa kesayetiya xwe bikin û ji me re bibêjin, ka we kengî, çewa dest bi fêrbûna ilmê Êzdiyatiyê kirî ye? 

- Ez jî di destpêkê de dibêjim, ya bi destûra Xwedê û Tawisî – Melek ! 

Navêmin Merwan e, yê bavê min Xelîl û yê bapîrê min jî Xidir e.

Weke ku ji aliyê raya giştî ve jî tê zanîn, di van hefteyên dawîd de gelek rêxistin, dezgeh, dost, heval, kes û rêberên me Kurdan nêrînên xwe yên li ser buyerên tevkujiyên terorîstên kafir, yên ku di 14 ê Tebaxê 2007 de li qeza Şengalê bajarokên Tilezerê û Sîbera Şêx Xidir pêk hatine anînine ser ziman, lewma ez jî niha naxwazim cardinê zêde li ser zerar û wendayiyên wan buyerên tevkujiyan rawestim.

Tenê, ez dixwazim van çend dîtin û pêşniyariyên xwe jî dîsa bi kurtasî bibêjim

Bi dîtina min, buyerên di dîroka me ya kevnar û yên di meha sibatê heta gulana 2007 de qewimîn e de jî zelal xwanê dibe ku, dijminên dîn û netewa me Kurdan her ji şerê dijberiya dîn û civakên li Kurdîstanê fêde kirine.

Ez bi xemgînî îro hêjî dibînim ku piştgirî, zanîn û agahyên gelek rewşenbîr, nivîskar, berpirsyarên mal, komel, ol, çande, partî û rêxistinên Kurdî di der heqê dîroka olên li Kurdîstanê û bi taybetî jî li ser Êzdiyatiyê û rewşa Êzdiyan ya derbas buyî û ya niha jî pir kêm û lewaz en.

Ez bawerim gelek ji we rêzadran jî dizanin ku rola hunermendî û bi taybetî jî ya dengbêjiyê ji bo parastina çande û kevneşopiyên civak û netewa me gelekî girînge. Eger ne bi xêra vê hunera deng û gotinên hunermend û dengbêjan buya, wê ev dewlemendiya zimanê kurdî jî hetanî îro ne mana.

Hunermendan di nava civaka me de timî zargotina me parastine, di stran û kilamên xwe de xweş dane xwanê ku dijminên dîn û netewa me Kurdan ji berê ve hinek axa, beg û mîrekên Kurdan yên ku ji ol û nijada xwe şermdikirin û pêşiyên xwe înkardikirin ji bo berjewendiyên dagirkerî, paşverûtî, îdiyolojiya îslamiyê ye redîkal û desthilatdariya xwe xapandine.

Dijberên Kurdayetiyê ji xemsariya berpirsên hikumeta Kurdistana azad û bêtifaqiya rêvebirên civaka Ezdî fêdedikin Ji ber ku gelek kes û rêberên me Kurdan nêrînên xwe li ser bingehên buyerên ku van rojên dawiyê li Şêxan,

Ez gelekî dilxweşim ku piştî van gelek destkevtiyên Kurdayetiyê ye hêja, êdî berpirsyarên saziyên mediya Kurdîstanî û bi taybetî jî yên televîziyona KURDISTAN TV`ê (çi yên li nav û derveyî welat xebatê dikin)încar gelek bernamên hunerî, siyasî, rewşenbîrî, olî, aşîtî û berjewendiyên civakî yen hevpar ji nava me niştimanperwerên Kurdan berhev diken û ji bo me temaşevanan di weşînin.

Weke ku gelek xwandevanên birêz dizanin û ez jî dibînim, her çiqas heta vêga gelek nêrînên cûde li ser navên mehan hatine weşandin jî, hîna tu lihevhatinek di navbera zimanzan, çapemenî û mediya Kurdî (Êzdiyatiyê ) de xwanê nake.